Amerikanın “Time” jurnalı dünyanın ən varlı adamı İlon Maskı “2021-ci ilin adamı” elan edib. Redaksiya heyəti əmindir ki, o təkcə düşünmür, həm də bəşəriyyətin gələcəyini yaradır. 
Şirkətlər yaratmaqla milyarder insanların həyatını sadələşdirmək, Marsa uçmaq və Yer kürəsini ekoloji fəlakətdən xilas etmək istəyir.
 
Əsrin avatarı
 
Amerikanın “Time” jurnalının redaksiya heyəti hesab edib ki, bu il “İlin adamı” adına məhz iş adamı İlon Mask layiqdir, çünki onun şirkətlərinin ixtiraları ili deyil, bəşəriyyətin onilliklərini müəyyən edir.
İş adamı özünün yaratdığı, praktiki olaraq artıq sürücüyə ehtiyac olmayan avtomobili idarə edir, “bir çırtmayla” Twitter vasitəsilə birjaya təsir edir və Marsa uçmağı arzulayır. 2021-ci ildə Mask tarixdə sərvəti 300 milyard dolları keçən ilk milyarder oldu.
 
“Time” jurnalının baş redaktoru Edvard Felzental əmindir ki, Mask həm Yerdəki həyata, həm perspektivə, həm də planetdən kənar həyata qeyri-adi təsir göstərir. 
Felzental müasir dövrün əsas problemlərini iqlim dəyişikliyi, gəlir və hüquq bərabərsizliyi ilə bağlı bəşəriyyətin ekzistensial böhranı adlandırıb. O həmçinin qeyd edib ki, texnoloji inkişafla bağlı insanlar üçün yeni perspektivlər açılır. "Heç kim bu ilin mövzusunu 2021-ci ilin adamından daha yaxşı təcəssüm etdirə bilməz", - deyə baş redaktor əlavə edib.
 
"O, planetimizi xilas etməyə və bizə yeni həyat bəxş etməyə çalışan bir adamdır: təlxək, dahi, təxribatçı, uzaqgörən, sənayeçi, şoumen, ədəbsiz. O, “Himayədarlar”dakı Tomas Edison, Finis Barnum, Endryu Karnegi və doktor Manhettenin dəlisov hibrididir”, - deyə jurnaldakı məqalədə yazılır.
 
İyirmi ildir Maskın yaxın dostu olan Antonio Qrasiasa görə, Mask üçün onun böyük sərvəti təkcə yan təsirləri görmə qabiliyyəti deyil, həm də risklərin çox yüksək olduğu sahələrdə başqalarının edə bilmədiyi şeyləri etmək qabiliyyətidir. "O, sərt şəraitdə böyüyüb və xüsusi zəka ilə doğulub", - deyə Qrasias qeyd edib. 
Sahibkarın dostunun sözlərinə görə, insanların yalnız kiçik bir qismi hər şeyi Maskın etdiyi kimi edə bilər - həddindən artıq təzyiq şəraitində mühüm qərarlar qəbul etmək və bütün bəşəriyyət üçün həyat tərzini dəyişdirmək cəhdlərini dayandırmamaq.
 
Maneələrdən keçərək
 
Bu cür kosmik ambisiyalar nadir hallarda nəticəsiz qalır və Mask hələ də Yer planetinin dövlətlərinin hökumətlərinə cavab verməlidir. Maskın müəssisələri çoxsaylı normativ pozuntularına görə dəfələrlə cərimələnib.
 
Əfsanələr gəzir ki, Maskın sərt idarəetmə tərzi var və bu da işçilərlə münaqişələrə səbəb olur. Keçmiş həmkarlarının təsvirinə görə, xüsusən kefsiz olanda və ya onunla mübahisə edəndə Mask xırdaçı, sərt və əsəbi olur.
 
Pandemiya zamanı Mask koronavirusun təhlükəsinə şübhə ilə yanaşırdı və zavodlarının fəaliyyətini davam etdirməklə yerli hakimiyyət orqanlarının tələblərini pozurdu. 
Mask “Time” jurnalına bildirib ki, özü və uşaqları peyvənd olunub, lakin o, məcburi peyvəndlənmənin əleyhinədir. “İnsanlar hər zaman riskli işlər görürlər. Düşünürəm ki, Amerikada azadlığın eroziyaya uğramasından ehtiyatlanmalıyıq", - deyə o, koronavirus peyvəndi ilə bağlı mövqeyini izah edərkən bildirib.
 
Mask bəziləri tərəfindən superqəddar hesab olunur, lakin “Time” jurnalistlərinin fikrincə, o belə deyil. Onun novator uzaqgörənliyi əsasında sıfırdan inşa edilmiş raketləri Amerikanın kosmos xəyallarına yeni nəfəs verib və bütün dünyada internetə çıxışı genişləndirməyə kömək edəcək.
 
“O, humanistdir – o mənada yox ki, yaxşı insandır, çünki belə deyil. O, böyük əməllərinə görə əbədi şöhrət istəyir və o, bəşəriyyətin dəyəridir, çünki o, öz işini bəşəriyyət üçün böyük bir şey kimi müəyyənləşdirir”, - deyə “Mars cəmiyyəti”nin yaradıcısı Robert Zubrin düşünür. 
Onun fikrincə, Mask üçün pul məqsəd deyil, vasitədir. Bir iş adamının istəklərinə misal olaraq, Zubrin Tomas Edisonun bu gün necə qiymətləndirildiyini göstərib - əlbəttə ki, onun ixtiralarından hansının ən çox qazanc gətirdiyinə görə deyil.
 
Marsın fatehi
 
“Time” jurnalının redaksiyası hesab edir ki, pandemiya ilə əlaqədar dünyada baş verən qəribə transformasiya və dəyişikliklərin ikinci ilindən sonra Mask sonsuz imkanların avatarıdır. 
“Bizim köhnəlmiş metodların atıldığı və görünməmişlərin məntiqə çevrildiyi, Yerin və bəşəriyyətin hələ də xilas ola biləcəyi yenidən işlənmiş dünyanın xəbərçisidir”, - deyə məqalədə bildirilir.
 
“Tesla” onun böyük sərvətinin və şöhrətinin, eləcə də bu günə qədər planetə ən böyük təsirinin əsas mənbəyidir. Lakin onun ən cəsarətli və ifrat ambisiyalarını ruhlandıran kosmosdur, - deyə nəşrin jurnalisti əmindir.
 
"Məqsəd həyatı çoxplanetli etmək və bəşəriyyətin kosmik sivilizasiyaya çevrilməsinə imkan yaratmaqdır", - deyə Mask bildirib. 
Onun sözlərinə görə, növbəti mühüm vəzifə Marsda özünü təmin edən şəhər qurmaq və oraya Yerdən heyvan və canlıları çatdırmaqdır. “Futuristik Nuhun gəmisi kimi. Ancaq biz ikidən çox gətirəcəyik", - deyə iş adamı əlavə edib.
 
Bununla belə, Maskın bütün uğurları artan risklə diktə olunur. NASA üçün, əksər özəl aerokosmik şirkətlər kimi, hətta bir qəza belə, bərpası illər çəkə bilən uğursuzluqdur. “SpaceX” uğursuzluqdan sonra mümkün qədər tez yenidən cəhd etməyə çalışır və buna çox pul xərclənir.
Noyabrın 25-də, Şükranlıq günündə Mask elektron poçtla işçilərə yeni “Raptor” mühərrikinin “SpaceX”-in iflasına səbəb ola biləcək istehsal böhranı ilə üzləşdiyini göndərdi. Maskın sözlərinə görə, bununla o, işçilərə üstünlüyü əldən verməməyi və ya sakitləşməyi xatırlatmaq istəyib.
 
"Beş ildən sonra Marsa enməsək, təəccüblənərəm", - deyə o, “Time” jurnalına müsahibəsində bildirib. Bununla belə, o, əlbəttə ki, eniş şanslarının o qədər də yüksək olmadığını və şirkətin uğursuz ola biləcəyini dərk edir. “Mən optimist olaraq deyərdim ki, bu, 50% təşkil edir. 
Bir milyard dollarlıq alov topuna çevrilən indiyə qədər yaradılmış ən güclü raketləri düşünmək necə hissdir? Cox qorxulu!" – deyə Mask gülümsəyərək vurğulayıb.



Qeyd edək ki, “Time” 1927-ci ildən bəri hər il "İlin adamı"nı elan edir. Qalibin fotosu jurnalın üz qabığında yerləşdirilir. Titulun verilməsi üçün konkret meyarlar yoxdur. 
Qeyri-rəsmi hesab olunur ki, mükafat il ərzində cəmiyyətə ən çox təsir edən şəxsə verilir və bu həm müsbət, həm də mənfi hərəkətlər ola bilər.
 
“İlin adamı” jurnalın redaksiya heyəti tərəfindən namizədlərin ilkin seçimi və nəşrin əməkdaşları arasında müzakirədən sonra seçilir. 
Başlanğıcda bu titul "İlin kişisi" kimi səslənirdi, jurnal bir neçə dəfə "İlin qadını"nı da elan edib. 1999-cu ildən bu titul “İlin personası” adlandırılsa da, bizdə ənənəvi olaraq "İlin adamı" termini istifadə olunur.
 
Tərcümə etdi: Miraslan