ABŞ Nümayəndələr Palatasının spikeri Nensi Pelosi Tayvana mübahisəli səfərindən sonra növbəti dəfə dünya mediasının manşetlərinə düşüb. Pekinin ciddi xəbərdarlığına baxmayaraq, xanım sədr diplomatik səfərini təxirə salmayıb. Nəticədə, qalmaqalı Tayvan səfəri ABŞ və Çin arasında münasibətləri daha da pisləşdirib.

Globall.az modern.az-a istinadla xəbər verir ki, Pelosi 25 il ərzində Tayvana səfər edən ABŞ-dan seçilmiş ən yüksək vəzifəli məmurdur. 

Səfərdən sonra ABŞ-ın Çindəki səfiri bu ölkənin Xarici İşlər Nazirliyinə (XİN) çağırılıb. Eynİ zamanda, Çin buna cavab olaraq, sərt addımlar atacağını bəyan edib. Rəsmi Pekinin etirazları fonunda ABŞ lideri Co Bayden xanım spikerin Tayvana səfərini dəstəklədiyini bildirib. Eyni zamanda Pelosi də Tayvanda və bütün dünyada demokratiyanı dəstəkləmək öhdəliyini xatırlamağa çağırıb.

82 yaşında Pelosi ABŞ-ın ən güclü siyasətçilərindən biridir. O, 2021-ci ildə yenidən Nümayəndələr Palatasının sədri seçilib, prezident Bayden və vitse-prezident Kamala Harrisdən sonra ölkənin ən önəmli siyasi fiqurudur. 

Pelosinin Tayvana səfərinin bir neçə məqsədi ola bilər.

Belə ki, o noyabr ayında yenidən seçkilərə qatılacaq. Bu zaman siyasi gücünü daha da möhkəmləndirmək üçün bu cür riskli addımı ata bilər. Bu da onun uzunmüddətli siyasi karyerasının növbəti şedevri hesab edilir. Bundan əlavə, spiker təqaüdə çıxdığını açıqlamasa da, noyabrda hakimiyyətdən uzaqlaşması mümkündür. 

Pelosi spiker kimi fəaliyyətini tarixi bir səfərlə başa vurmaq, yəni özünün dediyi kimi avtokratiya üzərində demokratiya üçün yol açmaq niyyətindədir. 

Məlumat üçün bildirək ki, Pelosi ABŞ tarixində Nümayəndələr Palatasına rəhbərlik edən ilk qadındır və o, bir çox Prezidentin irəliləməsində və ya qarşısının alınmasında mühüm rol oynayıb.

Amerikada spiker siyasi partiyaların qənimi olaraq tanınır. Buna səbəb onun partiyalarla arasının yaxşı olmamasıdır. Pelosi prezidentliyi boyu birbaşa Donald Trampa meydan oxuyub. Bəzən media spikeri Trampın qənimi kimi təqdim edirdi.

Pelosi ABŞ-da Donald Tramp tərəfdarlarının Konqresin binasına hücumu ərəfəsində də gündəm olub. Konqresdə keçirilən reyd zamanı Pelosinin otağının qapısı sındırılıb və onun şəklini çəkiblər.

82 yaşlı spiker siyasi ailədə böyüyüb. Həyat yoldaşı maliyyəçi Paul Pelosidir. Beş övladı - dörd qızı və bir oğlu var. O və əri çox zaman mediada içkili vəziyyətdə maşın idarə etdiyinə görə gündəmə gəlir. Belə ki, mayda əri Paul Pelosi spirtli içkinin təsiri altında avtomobil idarə etməsi səbəbindən saxlanılıb. Xanım siyasətçi də oxşar hallarla bir neçə dəfə qarşılaşıb.

Nensi Pelosi 2003-cü ildə ABŞ-ın İraqa müdaxiləsinin açıq-aşkar əleyhdarlarından biri olub. Buna görə də hakimiyyətdə olan prezidentlər onun siyasətinə hər zaman təhlükə yaradıblar.

Qeyd edək ki, Pelosi öz partiyası tərəfindən Nümayəndələr Palatasının sədri seçilərək ABŞ tarixində bu rolu icra edən ilk qadın olub. Lakin dörd il sonra Demokratlar Konqresin aşağı palatasına nəzarəti itiriblər. Uğursuzluğa baxmayaraq, xanım Pelosi 2018-ci ildə yenidən hakimiyyətə gəlib.

Xanım siyasətçinin ən böyük düşməni eks-prezident Donald Tramp olub. Tramp “qisas siyasətindən əl çəkməyə” çağıran çıxışını bitirdikdən sonra Pelosinin ayağa qalxaraq ABŞ Prezidentini alqışladığı, lakin bunu edərkən istehzalı mimikada olması diqqətdən yayınmayıb. Bu davranış kinayə kimi şərh edilib və ABŞ-da uzun müddət müzakirə mövzusu olub.

Pelosi ABŞ-ın indiki prezidenti Co Baydenin çıxışı zamanı onun arxasında dayanaraq qəribə hərəkətlər etməsilə də gündəmə düşüb. Xarici KİV-də yer alan məlumata görə, Baydenin çıxışı zamanı Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə qarşı sərt ifadələrdən sonra o, qəribə jestlər edib.

Pelosi və Çin əlaqələri

Prezident Co Bayden Pelosinin səfərindən əvvəl açıq şəkildə bildirib ki, ABŞ ordusu Pelosinin Tayvana səfər etmək üçün uyğun vaxt olduğuna inanmır, lakin o, birbaşa Tayvana getməməyi söyləməkdən çəkinir.

Heç kimə sirr deyil ki, Tayvan məsələsi ABŞ-Çin münasibətlərində ən mübahisəli məsələlərdən biri olaraq qalır. 

Pelosi uzun müddət Konqresdə Çin düşmənlərindən biri olub. O, əvvəllər demokratiya adı altında Çin hökumətinə qarşı çıxıb. İlk dəfə Qış Olimpiya Oyunlarının Çində keçirilməsinə etiraz edərək, sərt tənqidi fikirlər səsləndirib. O, eyni zamanda Çinin tərkibində olan Tibetin sürgündəki ruhani lideri Dalay Lama ilə görüşüb. Habelə 1989-cu il qətliamından iki il sonra Pekinin Tiananmen meydanında ağ-qara pankart nümayiş etdirməyə kömək edib və son illərdə Honq-Konqda demokratiya tərəfdarının etirazlarını dəstəklədiyini bildirib.

Bu da onu göstərir ki, xanım siyasətçi uzun illərdir Çinə qarşı siyasi mübarizə aparır və Tayvan səfəri də diplomatik savaşdan qaynaqlanır. 

Qeyd edək ki, spiker Nümayəndələr Palatasında Ermənistanı qəti şəkildə dəstəkləyən siyasətçilərdən biridir. Belə ki, o, Azərbaycanın haqlı savaşında Ermənistana dəstək olmuş, işğalçı ölkənin siyasətini dəstəklədiyini gizlətməmişdi.