ABŞ və Venesuela arasında nadir rast gəlinən razılaşma əldə olunub.

Reuters” agentliyi xəbər verir ki, deportasiya edilən və Salvadorda saxlanılan 200-dən çox Venesuela vətəndaşı doğma ölkələrinə qaytarılıb. Bunun müqabilində 10 amerikalı məhbus Venesuela tərəfindən azad olunub və ABŞ-yə yola salınıb. Bu diplomatik addım həm humanitar, həm də geosiyasi baxımdan maraqlı kontekstdə baş verir.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio əməliyyata şəxsən nəzarət edib və Salvador Prezidenti Nayib Bukeleyə təşəkkürünü bildirib. Amerikalıların əvvəlcə Səlvadora, oradan isə ABŞ-yə geri göndərildiyi qeyd olunur. Bukele də X platformasında bu razılaşmanın detallarını açıqlayıb.

Maraqlıdır ki, Venesuela vətəndaşlarının ABŞ-dən deportasiyası zamanı “Xarici düşmənlər haqqında 1798-ci il qanunu”ndan istifadə olunub. Bu qanun ABŞ tarixində çox nadir hallarda tətbiq olunub və adətən fövqəladə hallarda istifadə olunur. Tramp administrasiyası bu addımı “imkan verilməyən, potensial təhlükəli şəxslərin” deportasiyasını sürətləndirmək üçün atmışdı.

Bu proses ABŞ-də hüquq müdafiəçiləri və immiqrasiya üzrə mütəxəssislər tərəfindən kəskin tənqid olunmuş, bir sıra məhkəmə proseslərinə səbəb olmuşdu. Hazırda isə deportasiya olunan şəxslərin yalnız 7 nəfərinin ciddi cinayət keçmişi olduğu məlum olub – bu isə Trampın yanaşmasının nə qədər sərt və bəzən əsaslandırılmamış olduğunu ortaya qoyur.

Venesuela tərəfi qarşılığında təxminən 80 siyasi məhbusun azad olunduğunu açıqlayıb. Onların arasında tanınmış müxalifətçi, keçmiş qubernator Uilyams Davila da var. Daxili işlər naziri Diosdado Kabelyo bu məlumatı təsdiqləsə də, rəsmilər azad edilənlərin bəzilərinə “alternativ tədbirlər” tətbiq edildiyini bildirirlər.

Bu addım həm də ABŞ-dən gələn tələblərə cavab kimi görünür. Vaşinqton uzun müddətdir Karakası siyasi opponentlərə qarşı repressiyalarda ittiham edirdi və bu addım, Venesuelanın imicini qismən yumşaltmaq cəhdi kimi də dəyərləndirilə bilər.

Venesuela hökuməti deportasiya olunanların arasında 7 azyaşlı uşağın da olduğunu, onların valideynlərindən ABŞ-də zorla ayrıldığını bəyan edib. Uşaqlar valideynləri ilə birlikdə ölkəyə qaytarılıb. Bu məsələ, Tramp administrasiyasının ən çox tənqid olunduğu “ailələrin ayrılması” siyasətini yenidən gündəmə gətirir.

Son proses, iki ölkə arasında uzun illər davam edən gərginlik fonunda məhdud da olsa, yumşalma əlamətləri kimi qiymətləndirilə bilər. Xüsusilə də ABŞ-nin Venesuelanın neft sektoruna tətbiq etdiyi sanksiyalarda qismən yumşalma müşahidə olunur. Bəzi müşahidəçilər bu razılaşmanı ABŞ-nin enerji maraqları və Cənubi Amerika siyasətində yenidən balans axtarışları ilə əlaqələndirirlər./azpolitika