Xəbər verildiyi kimi, ötən gün Rusiyada azərbaycanlı iş adamı Rəhman Xəlilova məxsus “Railgo” şirkətinin ofisində axtarışlara başlanılıb. Şirkətin Moskvanın Lujniki rayonundakı ofisinə xüsusi təyinatlılar və müstəntiqlər gələrək sənədləri müsadirə edib. Rusiyanın aparıcı kanalları bu barədə məlumat və görüntülər paylaşıb. Lakin maraqlıdır ki, sözügedən məlumat hazırda Bakıda olan Rəhman Xəlilovun adından təkzib edilib. Xəlilovun bunu nədən təkzib etdiyi bilinməsə də, şirkətə basqın edilməsi faktı və görüntüləri göz önündədir...

Qeyd edək ki, sözügedən şirkət Qara dəniz vasitəsilə neft və neft məhsullarının daşınmasını həyata keçirir. “Railgo”nun daşıdığı neftin bir qismi də Azərbaycana məxsusdur. Rəhman Xəlilov isə tanınmış azərbaycanlı milyarder İsgəndər Xəlilovun oğludur.

Bu məlumat göstərir ki, Kreml Rusiyadakı azərbaycanlılara qarşı başlatdığı təqib və təzyiq kampaniyasını daha üst səviyyəyə qaldırmağa başlayıb. Əvvəlcə sıravi azərbaycanlılar – xırda ticarətlə məşğul olanlara qarşı reydlər həyata keçirildi və Yekaterinburqdakı məlum hadisələr də bu kampaniyanın başlanğıcı hesab oluna bilər. Ardınca, bir çox digər şəhərlərdə kiçik və orta səviyyəli azərbaycanlı iş adamlarına hücumlar oldu, həbslər aparıldı, eləcə də ayrı-ayrı ticarət mərkəzlərinə, bazarlara basqınlar edildi. Eyni zamanda, Yekaterinburqdakı Azərbaycan diasporunun başçısı Şahin Şıxlinskiyə və onun oğluna qarşı cinayət işi başlandı. Şıxlinskinin oğlu həbs edildi, özünə qarşı isə təqiblər davam edir.

Buna paralel olaraq, Rusiya Duması başda olmaqla, Rusiya siyasəti və mediasında müxtəlif səviyyələrdə azərbaycanlı iş adamlarına, daspora liderlərinə və Azərbaycan əsilli milyarderlərə qarşı qaralama kampaniyası başladıldı. Duma deputatı, Kremlin “cib müxalifəti” olan “Ədalətli Rusiya” partiyasının sədri Sergey Mironov Uraldakı Azərbaycan diasporunun rəhbəri Şahin Şıxlinskinin oğlunun məhz onun rəsmi müraciəti əsasında saxlanıldığını bəyan etdi. Mironov həmçinin bildirdi ki, onun müraciətinin əsas mövzusu – bütün Azərbaycan diasporunun yoxlanılmasıdır. Bu sıraya Moskvanın ən böyük “Sadovod” və “Food City” bazarlarının (azərbaycan əsilli rusiyalı milyarder Qod Nisanova məxsusdur) yoxlanılması da daxildir.

İndi isə İsgəndər Xəlilovun oğlunun, yəni, milyarderin özünün şirkətinə basqın edilir. Bunu azərbaycanlılara qarşı təzyiq və təhdid kampaniyasının Azərbaycan əsilli milyarderlərə keçid etməsinin ilk sübutu hesab etmək olar. Hələ Mironov “Sadovod” və “Food City” bazarlarının adlarını çəkəndə, hansı hədəflərin nişan alındığı məlum olmuşdu. İndi isə belə görünür ki, bu istiqamətdə konkret addımlar atılmağa başlayıb.

Bəs növbədə kimlərdir? Vaxtilə “Milyarderlər İttifaqı” kimi tanınan təşkilatın bir çox üzvləri artıq əvvəlki qədər fəal və nüfuzlu deyillər. Kimiləri Telman İsmayılov kimi az qala müflisləşib sıradan çıxıblar, kimiləri Vahid Ələkbərov kimi böyük biznesdə rəsmi iştiraklarını məhdudlaşdırıblar və sair. Ancaq, məsələn, “Kiyevskaya Ploşad” şirkətlər qrupunun sahibləri, Azərbaycandan olan milyarderlər Qod Nisanov və Zarah İliyev Mironov kimilər tərəfindən açıq şəkildə hədəfə gətirilir. Təbii ki, Kremlin “qüllələri”ndən birinin xidmətində duran Mironovun bu açıqlamaları təsadüfi deyildi və “yuxarıdan” gələn sifarişin nəticəsi idi.

Azərbaycandan olan bu milyarderlərin Kremlin və Rusiya hüquq-mühafizə orqanlarının təqiblərindən, qanunsuzluqlarından nə dərəcədə sığortalandıqlarını demək çətindir. Doğrudur, zaman-zaman onların Rusiya hakimiyyətində ciddi dayaqlarının olduğu barədə Rusiya mediasında materiallar dərc edilir və bununla bağlı tez-tez Rusiya Federasiyası Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin direktoru Sergey Narışkinin adı çəkilir. Onun bu azərbaycanlı milyarderlərin mülklərindən və digər imkanlarından istifadə etdiyi barədə iddialar dərc olunur. Lakin cəngəllik qanunlarının bütün digər rəsmi qanunları, dövlət institutlarını, hüquq və ədaləti üstələdiyi Rusiya kimi dövlətdə kimsənin FSB və digər qurumların özbaşınalıqlarından sığortalanmadığı gün kimi aydındır. Bu baxımdan, “düymə basılacağı” təqdirdə Azərbaycandan olan milyarderləri nə Narışkin, nə də başqa birisi xilas edə blməz. Ancaq onların “vurulması” üçün sözsüz ki, birbaşa Rusiya Prezidenti səviyyəsində göstəriş verilməlidir. Belə bir göstəriş verilibmi? Hələlik bu sualın cavabı məlum deyil...

Rusiyada böyük biznesi olan milyarderlər sırasında ən “sığortalanmışı” kimi İlham Rəhimov görünür. Yeri gəlmişkən, Rəhimovun həm də Qod Nisanovla şərik olduğu barədə mətbuatda məumatlara rast gəlinir. Bu halda “Putinin gənclik dostu” Rəhimov özü ilə birgə, bəlkə Nisanovu da azərbaycanlılara qarşı “səlib yürüşü”ndən sağ-salamat çıxara bilər.

Təqib oluna biləcək azərbaycanlı milyarderlər sırasına hələ ötən ilin martında "Krokus Siti Holl"dakı teraktdan sonra açıq şəkildə hədəfə gətirilən Araz Ağalarovu da aid etmək olar. Həmin hadisədən Ağalarovu “vurmaq” üçün istifadə edənlərin əlinə hazırda daha bir fürsət düşüb. Həmin qüvvələr ümumilikdə Kreml tərəfindən başladılan və idarə edilən kampaniyadan istifadə edərək, Ağalarovu yenidən hədəfə gətirə bilərlər. Kremlin öz təbliğat tulalarını və hüquq-mühafizə orqanlarını üzərinə göndərəcəkləri nüfuzlu və imkanlı azərbaycanlıların siyahısını uzatmaq da olar. İsgəndər Xəlilov bu sırada “ilk qaranquş” kimi görünür. Təəssüf ki, onların heç biri Rusiyadakı “bespredel”dən tam sığortalanmayıb və növbəti hədəf onlardan hər biri ola bilər...

Yaranmış bu durum həmçinin, xaricdə biznes qurmaq istəyən bacarıqlı, imkanlı azərbaycanlı gənc iş adamlarına da dərs olmalıdır. “Köhnələr” artıq zamanında Rusiyaya yönələrkən öz seçimlərini ediblər. Yenilər isə seçim edərkən daha çox qanunun, ədalətin, mülkiyyət hüququ təminatının və s. sıfırın altında olduğu Rusiya kimi ölkələrə yox, qanunun aliliyinin və digər sivil şərtlərin pis-yaxşı təmin olunduğu daha inkişaf etmiş ölkələrə üstünlük verməlidirlər.

Nəhayət, xaricə səpələnmək, şaxələnmək, dünya iqtisadiyyatına, biznes mühitinə inteqrasiya etmək hər nə qədər müsbət və gərəkli fəaliyyət olsa da, eyni zamanda Azərbaycanın özündə elə şərait, elə biznes mühiti yaradılmalıdır ki, iş qurmaq istəyən azərbaycanlıların böyük qismi qürbətdə omazın təhdid, təzyiq, hətta təhqirlər altında işləməkdənsə, öz vətənlərində qalmağa, burada yeni iş yerləri açmağa, öz məmləkətini inkişaf etdirməyə üstünlük versinlər.

Cəlal Məmmədli